Đoàn WWF Việt Nam và các đơn vị liên quan tham quan, trao đổi kinh nghiệm mô hình quản lý, sử dụng bền vững đất ngập nước tại Vườn quốc gia Xuân Thủy

Trong khuôn khổ chương trình tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm về quản lý, bảo tồn và sử dụng bền vững hệ sinh thái đất ngập nước ven biển, WWF Việt Nam đã tổ chức chuyến tham quan, học tập cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Đất Mũi và Kiến Vàng, Chi cục Thủy sản –tỉnh Cà Mau tại Vườn quốc gia Xuân Thủy (tỉnh Ninh Bình) ngày 29/12/2025.

Tại buổi làm việc, đại diện Vườn quốc gia Xuân Thủy ông Vũ Quốc Đạt – Phó Giám đốc Vườn đã giới thiệu khái quát về quá trình hình thành, giá trị nổi bật của hệ sinh thái đất ngập nước, cũng như các định hướng quản lý, bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên của Vườn. Với diện tích lớn rừng ngập mặn, bãi triều và vùng cửa sông ven biển, Vườn quốc gia Xuân Thủy không chỉ là nơi cư trú của nhiều loài chim di cư quý hiếm mà còn đóng vai trò quan trọng trong phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và duy trì sinh kế cho cộng đồng địa phương. Trong bối cảnh hiện nay, Vườn quốc gia Xuân Thủy đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen trong quá trình bảo tồn và phát triển bền vững. Là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam, Xuân Thủy sở hữu những giá trị nổi bật về hệ sinh thái đất ngập nước, đa dạng sinh học và cảnh quan ven biển, đồng thời ngày càng nhận được sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan quản lý, các tổ chức khoa học và các đối tác trong nước, quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để Vườn tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển các mô hình sinh kế bền vững và du lịch sinh thái gắn với cộng đồng.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội đó, Vườn quốc gia Xuân Thủy cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xói lở bờ biển; áp lực sinh kế đối với cộng đồng vùng đệm; cũng như những hạn chế về nguồn lực và nhân lực chuyên môn. Trước yêu cầu thực tiễn đó, Vườn quốc gia Xuân Thủy xác định cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, phát huy sự tham gia của cộng đồng và sự đồng hành của các đối tác, nhằm bảo tồn hiệu quả hệ sinh thái đất ngập nước, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Trong chương trình làm việc, đoàn đã tham quan thực địa tại một số khu vực tiêu biểu, nơi đang triển khai các mô hình quản lý sử dụng đất ngập nước theo hướng hài hòa giữa bảo tồn và phát triển như đầm nuôi trồng thủy sản quảng canh, khu vực nuôi ngao của người dân địa phương. Thông qua các hoạt động này, đoàn công tác có điều kiện tiếp cận thực tế quá trình tổ chức quản lý, sự tham gia của cộng đồng địa phương, cũng như cơ chế phối hợp giữa Ban quản lý Vườn với chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan.

Đại diện WWF Việt Nam đánh giá cao cách tiếp cận của Vườn quốc gia Xuân Thủy trong việc lồng ghép khoa học – quản lý – sinh kế, coi cộng đồng là một chủ thể quan trọng trong công tác bảo tồn. Việc người dân được tham gia trực tiếp vào các mô hình sinh kế thân thiện với môi trường không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong bảo vệ tài nguyên đất ngập nước.

Bên cạnh đó, đại diện Ban Quản lý rừng phòng hộ Đất Mũi và đại diện Ban Quản lý Kiến Vàng đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong quản lý rừng ngập mặn tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là các thách thức liên quan đến biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và áp lực sinh kế. Các ý kiến trao đổi đã mở ra nhiều góc nhìn đa chiều, giúp các bên cùng nhận diện những điểm tương đồng và khác biệt trong điều kiện tự nhiên, xã hội giữa các vùng, từ đó rút ra bài học phù hợp cho từng địa phương.

Chuyến tham quan, làm việc của đoàn WWF Việt Nam và các đơn vị liên quan tại Vườn quốc gia Xuân Thủy không chỉ là dịp trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, mà còn góp phần tăng cường kết nối, hợp tác giữa các bên trong công tác bảo tồn và quản lý đất ngập nước. Thông qua các hoạt động trao đổi chuyên môn, các đơn vị đã thống nhất về sự cần thiết của việc tiếp tục chia sẻ thông tin, bài học kinh nghiệm, cũng như phối hợp trong xây dựng và triển khai các chương trình, dự án bảo tồn gắn với sinh kế bền vững.

Kết thúc buổi làm việc, đại diện các bên bày tỏ mong muốn trong thời gian tới sẽ tiếp tục có thêm nhiều hoạt động trao đổi, học tập lẫn nhau, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến các hệ sinh thái ven biển. Mô hình quản lý, sử dụng đất ngập nước tại Vườn quốc gia Xuân Thủy được kỳ vọng sẽ tiếp tục là một điểm sáng, cung cấp những kinh nghiệm quý báu cho các khu bảo tồn, rừng phòng hộ và vùng đất ngập nước khác trên cả nước.

Phòng Khoa học và HTQT- VQG Xuân Thủy